Prof. Dr. Aziz Konukman; kamu ekonomisi, kalkınma, maliye politikası, Türkiye ekonomisi, bütçe, sanayileşme, özelleştirme ve emek politikaları alanlarında yürüttüğü çalışmalarla tanınan Türk iktisatçı, akademisyen ve yazardır. Akademik bilgi birikimini yalnızca üniversite ortamıyla sınırlamayan Konukman; kamu kurumlarında, finans kuruluşlarında, işçi konfederasyonlarında, meslek örgütlerinde ve çeşitli toplumsal platformlarda üstlendiği görevlerle Türkiye’nin önde gelen kamucu iktisatçılarından biri olarak kabul edilmektedir.
1955 yılında Sinop’ta dünyaya gelen Aziz Konukman, ilk, orta ve lise öğrenimini doğduğu kentte tamamladı. Ekonomiye ve toplumsal meselelere yönelik ilgisini yükseköğrenim döneminde akademik bir zemine taşıyan Konukman, 1978 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Ekonomi ve İstatistik Bölümünden mezun oldu. Lisans eğitiminin ardından ODTÜ Ekonomi Bölümü ile Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İktisat Bölümünde lisansüstü çalışmalar gerçekleştirdi ve yüksek lisans dereceleri aldı. Doktora eğitimini ise Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümünde tamamlayarak 1995 yılında doktor unvanını kazandı. Akademik yükselme sürecinde 2002 yılında doçent, 2007 yılında profesör oldu.
Akademik Kariyeri
Aziz Konukman’ın akademik kariyeri, iktisat teorisini Türkiye’nin ekonomik ve toplumsal gerçekleriyle birlikte ele alan çok yönlü bir çalışma çizgisi üzerine kurulmuştur. Uzun yıllar Gazi Üniversitesi bünyesinde görev yapan Konukman, üniversitelerin yeniden yapılandırılmasının ardından akademik çalışmalarını Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümünde sürdürdü.
Dersleri, bilimsel yayınları, yönettiği lisansüstü tezler ve katıldığı akademik etkinlikler aracılığıyla çok sayıda öğrencinin yetişmesine katkıda bulundu. Kamu ekonomisi, büyüme ve kalkınma ekonomisi, gelişme ekonomisi, makroekonomi ve maliye politikası, Konukman’ın başlıca akademik uzmanlık alanları arasında yer aldı. Bu alanlardaki çalışmalarında ekonomik büyümenin yalnızca sayısal göstergeler üzerinden değerlendirilmesine karşı çıkarak büyümenin istihdam, gelir dağılımı, toplumsal refah ve kamusal hizmetler üzerindeki etkilerinin de dikkate alınması gerektiğini savundu.
Konukman, 15 Ekim 2022 tarihinde Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisat Bölümündeki öğretim üyeliği görevinden yaş sınırı nedeniyle emekli oldu. Ancak emeklilik sonrasında da bilimsel üretimden ve kamusal tartışmalardan uzaklaşmadı; konferanslar, sempozyumlar, televizyon programları, gazete yazıları ve akademik yayınlar aracılığıyla ekonomi alanındaki değerlendirmelerini kamuoyuyla paylaşmayı sürdürdü.
Kamu ve Finans Kurumlarındaki Görevleri
Aziz Konukman’ın mesleki deneyimi yalnızca üniversite yaşamıyla sınırlı değildir. Akademik kariyerinin yanı sıra Türkiye’nin önemli kamu ve finans kuruluşlarında görev üstlenerek ekonomik karar alma süreçlerini uygulama düzeyinde de yakından gözlemleme olanağı buldu.
1986-1990 yılları arasında Devlet Yatırım Bankasında araştırma uzmanı olarak çalışan Konukman, daha sonra Türkiye İhracat Kredi Bankasında araştırma müdürlüğü ve Tetkik Kurulu Müdürlüğü görevlerini yürüttü. Bu dönemde yatırım politikaları, ihracat finansmanı, kamu bankacılığı ve kalkınma politikaları üzerine kurumsal deneyim kazandı.
1993-1996 yılları arasında İller Bankası Yönetim Kurulu Üyesi olarak görev yapan Konukman; yerel yönetimlerin finansmanı, belediye hizmetleri, altyapı yatırımları ve kamu kaynaklarının kullanımı gibi alanlarda sorumluluk üstlendi. Kamu kurumlarında edindiği bu deneyim, ilerleyen yıllarda geliştirdiği kamucu ekonomi yaklaşımının ve özelleştirme politikalarına yönelik eleştirilerinin önemli dayanaklarından birini oluşturdu.
Türk-İş ve Emek Politikaları Çalışmaları
Konukman’ın çalışma yaşamındaki önemli dönemlerden biri de 2003-2008 yılları arasında Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu Genel Merkezinde Araştırma Müdürü olarak görev yaptığı süreçtir. Bu görevi sırasında ücret politikaları, istihdam, işsizlik, sosyal güvenlik, gelir dağılımı, bütçe uygulamaları ve ekonomik programların çalışanlar üzerindeki etkileri konusunda araştırmalar gerçekleştirdi.
Türkiye ekonomisini yalnızca sermaye hareketleri, büyüme oranları veya finansal göstergeler üzerinden değil, işçilerin, emeklilerin, kamu çalışanlarının ve dar gelirli kesimlerin yaşam koşulları üzerinden değerlendiren yaklaşımı, Konukman’ın akademik ve toplumsal kimliğinin belirleyici özelliklerinden biri oldu.
Sendikalarla, meslek odalarıyla ve demokratik kitle örgütleriyle yakın çalışma yürüten Konukman; ekonomik kararların toplumun farklı kesimleri üzerindeki etkilerinin görünür hâle getirilmesi gerektiğini savundu. Ona göre ekonomi, yalnızca uzmanların teknik kavramlarla tartıştığı kapalı bir alan değil; ücretlerden vergilere, elektrik faturalarından eğitim ve sağlık hizmetlerine kadar toplumun tamamını doğrudan ilgilendiren kamusal bir meseledir.
İktisadi Yaklaşımı ve Düşünce Dünyası
Aziz Konukman, Türkiye’de kamucu, toplumcu ve emek odaklı iktisat yaklaşımının öne çıkan temsilcilerinden biridir. Çalışmalarında neoliberal ekonomi politikalarının gelir dağılımı, kamu hizmetleri, sanayileşme, istihdam ve toplumsal refah üzerindeki etkilerini eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirmiştir.
Özelleştirme uygulamalarının yalnızca kamu işletmelerinin mülkiyetinin değiştirilmesi anlamına gelmediğini; aynı zamanda enerji, ulaşım, eğitim, sağlık ve altyapı gibi temel hizmetlerin toplumsal niteliğini dönüştürdüğünü savunan Konukman, kamu yararını önceleyen demokratik planlama anlayışının yeniden güçlendirilmesi gerektiğini dile getirmiştir.
Konukman’ın ekonomik değerlendirmelerinde şu başlıklar belirgin biçimde öne çıkmaktadır:
**• Gelir dağılımında adalet ve yoksullukla mücadele,
- Kamusal hizmetlerin piyasa koşullarına bırakılmaması,
- Planlı kalkınma ve etkin sanayi politikaları,
- Stratejik sektörlerde kamu mülkiyetinin güçlendirilmesi,
- Vergi sisteminin daha adil ve toplumsal niteliğe kavuşturulması,
- Bütçe kaynaklarının toplumun geniş kesimlerinin ihtiyaçlarına yönlendirilmesi,
- Sendikal hakların ve örgütlü çalışma yaşamının korunması,
- Türkiye ekonomisinin dışa bağımlılığının azaltılması.**
Bu yaklaşımıyla ekonomik göstergeleri toplumsal sonuçlarından bağımsız değerlendirmeyen Konukman, bütçeyi de teknik bir gelir-gider tablosundan çok iktidarların ekonomik ve toplumsal tercihlerinin somut bir ifadesi olarak ele almaktadır.
Bilimsel Yayınları ve Kamuoyuna Katkıları
Prof. Dr. Aziz Konukman’ın bilimsel çalışmaları; kamu ekonomisi, maliye politikası, ekonomik krizler, bankacılık, yüksek teknoloji ihracatı, ekonomik büyüme ve sektörel kredi yoğunlaşması gibi geniş bir konu yelpazesine sahiptir.
Akademik yayınları arasında “Kriz, Bütçe ve Mali Politikalar”, “Türk Bankacılık Sektöründe Sektörel Kredi Yoğunlaşması ve Risk-Kârlılık İlişkisi”, “Yüksek Teknoloji Ürün İhracatını Belirleyen Makroekonomik Faktörler Üzerine Ampirik Bir Analiz”, “Yüksek Teknoloji İhracatında Ürün Yoğunlaşması ve Gelir Üzerine Ampirik Bir Analiz” ve “Türkiye’de Sektörel Kredi Yoğunlaşması ve Büyüme İlişkisinin VAR Analizi ile İncelenmesi” gibi çalışmalar bulunmaktadır.
Konukman, akademik üretimini emekliliğinin ardından da sürdürmüş; “Türkiye’nin 2025 Yılı Merkezi Yönetim Bütçesi Üzerine Değerlendirmeler” başlıklı çalışması 2025 yılında yayımlanmıştır. Bu durum, onun güncel ekonomik gelişmeleri bilimsel yöntemlerle izlemeye ve değerlendirmeye devam ettiğini göstermektedir.
Uzun yıllar çeşitli gazetelerde ekonomi yazıları kaleme alan Konukman, özellikle bütçe politikaları, özelleştirmeler, ekonomik krizler ve çalışma yaşamı konularındaki değerlendirmeleriyle geniş bir okuyucu kitlesine ulaşmıştır. Televizyon ve radyo programlarında ise karmaşık ekonomik gelişmeleri toplumun anlayabileceği açık bir dille yorumlamasıyla tanınmıştır.
Türkiye Ekonomisinin Serencamı
Aziz Konukman’ın akademik yaşamı ve iktisat düşüncesine yaptığı katkılar, 2024 yılında yayımlanan “Prof. Dr. Aziz Konukman’a Armağan: Türkiye Ekonomisinin Serencamı” adlı kapsamlı eserle onurlandırıldı.
Orhan Şimşek, Ahmet Arif Eren ve Mert Şakı’nın editörlüğünde hazırlanan kitapta Türkiye’nin önde gelen iktisatçıları; Cumhuriyet dönemi ekonomi politikaları, sanayileşme, gelir dağılımı, yoksulluk, dışa bağımlılık, tarım, enflasyon ve ekonomik krizler gibi başlıkları ele aldı. Eser, yalnızca Konukman’a sunulan akademik bir armağan değil, aynı zamanda onun yıllar boyunca savunduğu kamucu, kalkınmacı ve toplum yararını esas alan iktisat anlayışının bilim dünyasındaki karşılığını gösteren önemli bir çalışma olarak değerlendirildi.
Hasan Balıkçı Onur Ödülü
Prof. Dr. Aziz Konukman, kamu yararını esas alan bilimsel yaklaşımı, emek örgütleriyle dayanışması ve meslek odalarının çalışmalarına sunduğu katkılar dolayısıyla 2026 yılında Elektrik Mühendisleri Odası tarafından Hasan Balıkçı Onur Ödülü’ne layık görüldü.
Ödül, 10 Nisan 2026 tarihinde EMO 50. Olağan Genel Kurulunun açılışında Konukman’a takdim edildi. Elektrik Mühendisleri Odası, ödül kararında Konukman’ın bilimsel bilgisini toplum yararına kullandığını, TMMOB ve bağlı odaların yürüttüğü kamusal politika çalışmalarına uzun yıllar katkı sunduğunu ve mesleki-toplumsal sorumluluğu akademik yaşamının temel unsurlarından biri hâline getirdiğini vurguladı.
Aziz Konukman’ın Türkiye İktisat Dünyasındaki Yeri
Prof. Dr. Aziz Konukman, akademik bilgi ile toplumsal sorumluluğu bir araya getiren özgün bilim insanlarından biridir. Kamu kurumlarındaki yöneticilik deneyimi, üniversitelerde yürüttüğü akademik çalışmalar, sendikal alandaki araştırmaları ve meslek örgütleriyle geliştirdiği dayanışma; onun ekonomiyi çok yönlü biçimde değerlendirmesini sağlamıştır.
Ekonomik kararların toplum üzerindeki sonuçlarını merkeze alan Konukman, bilimsel bilgisini yalnızca akademik yayınlarda değil; işçi toplantılarında, sendika salonlarında, meslek odalarının etkinliklerinde, televizyon programlarında ve gazete yazılarında da paylaşmıştır. Bu yönüyle bilgiyi toplumla buluşturan, ekonomiyi geniş halk kesimleri açısından yorumlayan ve kamu yararını çalışmalarının temel ölçütü kabul eden bir iktisatçı kimliği kazanmıştır.
Bugün Aziz Konukman; Türkiye ekonomisi, bütçe politikaları, özelleştirme, kamu işletmeciliği, kalkınma, sanayileşme, emek ve gelir dağılımı konularında görüşlerine başvurulan deneyimli bir akademisyen ve kamusal iktisat düşüncesinin etkili temsilcilerinden biri olmayı sürdürmektedir.
